Bestuur en toezicht stichtingen en verenigingen op de schop

Printvriendelijke versie

De regels voor stichtingen, verenigingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen gaan op de schop. De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel daarvoor aangenomen.

De aanpassing volgt op een aantal incidenten bij bestuur en toezicht op stichtingen in de semipublieke sector. Met de nieuwe regels moet verdere professionalisering in bestuur en intern toezicht worden gewaarborgd. Taken, verantwoordelijkheden en omvang van aansprakelijkheid worden specifieker omschreven dan tot nu toe het geval was.

De nieuwe regels spitsen zich toe op vier punten.
1. De wijze van instelling en de taak van raden van commissarissen en de keuze tussen besturen met alleen uitvoerende bestuurders of een combinatie van uitvoerende en niet-uitvoerende bestuurders. In jargon heet dat een one tier respectievelijk een two tier board.
2. Verduidelijking wanneer bestuurders en commissarissen een tegenstrijdig belang hebben en zich moeten onttrekken aan de besluitvorming.
3. Omschrijving van de omvang van aansprakelijkheid van bestuurders en commissarissen bij onbehoorlijke taakuitoefening. Dat levert een extra risico op voor bestuurders en commissarissen van stichtingen en verenigingen in faillissementssituaties.
4. Meer beoordelingsvrijheid voor de rechter om een bestuurder of commissaris van een stichting te ontslaan. Het Openbaar Ministerie en andere belanghebbenden kunnen daarom vragen.

Zodra ook de Eerste Kamer met de nieuwe regels heeft ingestemd en de wet van kracht is geworden, moeten statuten van bestaande stichtingen, verenigingen en coöperaties of waarborgmaatschappijen aangepast worden. Aanpassingen zijn nodig als de huidige statuten nog niet voorzien in de uitoefening van de taken en bevoegdheden als een bestuurder of commissaris (of allemaal) niet meer in staat is om zijn of haar taken uit te voeren. Aanpassing van de statuten is ook nodig als ze nu een regeling bevatten waarmee een specifieke bestuurder of commissaris meer stemmen kan uitbrengen dan de andere bestuurders of commissarissen samen.
Verder moeten de bestaande statuten worden nagelopen op eventuele van de nieuwe regels afwijkende tegenstrijdig belangregelingen, op het bestaan van een structuur met een algemeen en dagelijks bestuur (in dit kader is het van belang na te gaan of sprake is van een one tier of two tier board) en op eventuele wenselijkheid om de benaming raad van toezicht aan te passen.

Wilt u meer weten over de nieuwe regels voor stichtingen, verenigingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen? Bel ons voor het maken van een afspraak.

Bron: OpMaat 30 januari 2020, nr. 2020/0044.